ترکیب اصلی AHCC شامل آلفا-گلوکان های شاخه دار با وزن مولکولی پایین است. این نوع پلیساکاریدها معمولاً در دیواره سلولی قارچها یافت میشوند؛ اما آن چه در AHCC وجود دارد با بتاگلوکانهای رایج در سایر قارچهای دارویی همچون گانودرما یا قارچ ریشی متفاوت است. فرایند تولید اختصاصی AHCC سبب میشود که ترکیبات فعالی مانند مشتقات اسیدهای آمینه، پروتئینهای محلول در آب، الیگوساکاریدها و مواد معدنی نیز در این ماده باقی بمانند و در کنار یکدیگر عمل کنند.
افزایش فعالیت سلولهای کشنده طبیعی (NK Cells): این سلول ها نقش مهمی در شناسایی و از بین بردن سلولهای آلوده به ویروس و همچنین سلولهای سرطانی دارند. بر اساس مطالعات، احتمالا AHCC تعداد و فعالیت این سلولها را افزایش می دهد.
تقویت ماکروفاژها و مونوسیتها: ماکروفاژها سلولهای بلعندهای هستند که میتوانند عوامل بیماریزا یا سلولهای بیگانه مشکوک را از بین ببرند. AHCC ظاهراً باعث افزایش تولید سایتوکاینهایی نظیر اینترلوکین-12 و اینترفرون-گاما میشود و بدینوسیله ماکروفاژها را فعالتر میکند.
بهبود تعادل سایتوکاینها: سایتوکاینها پیامرسانهای شیمیایی در سیستم ایمنیاند و نقش حیاتی در التهاب و پاسخ دفاعی بدن دارند. برخی از مطالعات حاکی از آن هستند که AHCC میتواند تعادل میان سایتوکاینهای التهابی و ضدالتهابی را بهبود بخشد و بدین شکل واکنش ایمنی را به صورت متعادلتری هدایت کند.
تنظیم سلولهای های T helper: سلولهای T کمکی، فرایند پاسخ ایمنی را رهبری میکنند و در تمایز سلولهای B و تولید آنتیبادی نقش دارند. به نظر می رسد هگزوهای فعال شیتاکه میتواند نقش مثبتی در بهبود عملکرد این سلولها داشته باشد.
تقویت سیستم ایمنی
یکی از شناختهشدهترین کاربردهای هگزوزهای فعال شده قارچ شیتاکه، توانایی بالقوه آن ها در تقویت و تنظیم عملکرد سیستم ایمنی است. در پژوهشهای مختلف نشان داده شده است که مکمل AHCC میتواند توانایی بدن را در شناسایی و حذف عوامل بیماریزا یا سلولهای غیرعادی بهبود بخشد؛ به همین دلیل هم، AHCC در دسته مکمل های تقویت سیستم ایمنی بدن قرار می گیرد و مصرف آن به ویژه در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا تحت استرس و فشارهای بدنی بالا هستند، میتواند در کاهش دوره بیماری، خستگی مزمن و ابتلا به عفونتهای مکرر مفید باشد.
نقش بالقوه هگزوز فعال شده شیتاکه در مقابله با ویروس ها به قدری مورد توجه قرار گرفته که آن را در دسته قارچ های درمانی برای مبارزه با بیماری های ویروسی قرار می دهد و فراتر از نقش تقویت کننده ایمنی به آن پرداخته شده است. نتایج حاکی از آن است که AHCC میتواند از طریق افزایش قدرت ایمنی بدن، در کاهش بار ویروسی یا کنترل روند بیماری موثر باشد. برای مثال، در برخی مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، AHCC توانست تکثیر ویروس آنفلوآنزا را کاهش داده و علائم بیماری را تعدیل کند.
علاوه بر این، پژوهشهایی درباره تأثیر AHCC بر ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV انجام شده است. این بیماری با عنوان زگیل تناسلی نیز شناخته می شود. از آن جایی که این مشکل، به ویژه زگیل تناسلی در زنان می تواند با عوارض متعددی همراه باشد، ضرورت شناسایی راه های پیشگیری و درمان آن از اهمیت زیادی برخوردار هستند.
قارچ شیتاکه و به ویژه ماده فعال آن یعنی AHCC، به عنوان یک قرص تقویت کننده سیستم ایمنی برای درمان زگیل تناسلی شناخته می شود و کاربرد دارد. هر چند، پژوهش ها در این حوزه همچنان ادامه دارد.
مطالعاتی در سالهای اخیر بررسی کردهاند که چگونه AHCC میتواند به عنوان یک ترکیب زیستفعال استخراجشده از میسلیوم قارچ شیتاکه، در پیشگیری از سرطان مورد استفاده قرار گیرد. مکانیسمهای پیشگیرانه AHCC عمدتاً از طریق تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهاب مزمن و مهار استرس اکسیداتیو عمل میکنند. برخی سلول های ایمنی که نقش مهمی در شناسایی و از بین بردن سلولهای جهشیافته دارند، تحت تأثیر مصرف AHCC فعالتر شده و کارایی بیشتری در حذف سلولهای پیشسرطانی از بدن پیدا میکنند. همچنین، این ترکیب باعث افزایش تولید سایتوکاینهای تنظیمکننده ایمنی میشود که نقش مهمی در مهار رشد تومورها و جلوگیری از تکثیر غیرطبیعی سلولها دارند.
همچنین، شواهدی کمی وجود دارند که AHCC میتواند نرخ بقا را در برخی از بیماران سرطانی افزایش دهد. به عنوان مثال، در سرطانهای دستگاه گوارش یا سرطانهای کبدی، مصرف AHCC به عنوان مکمل ممکن است منجر به تقویت سیستم ایمنی و کاهش عود بیماری شود. در برخی کارآزماییهای بالینی هم مشاهده شده که مصرف هگزوز فعال شده شیتاکه همراه با شیمیدرمانی یا پرتودرمانی، باعث کاهش عوارض جانبی مرتبط با این درمانها نظیر خستگی مفرط، افت سلولهای خونی و حالت تهوع میشود. با همه این ها، در چنین شرایطی، مصرف مکمل AHCC می بایست با نظر پزشک متخصص صورت گیرد.
سلامت کبد و حمایت از عملکرد اندامها
برخی مطالعات اولیه نشان دادهاند که هگزوز فعال شده شیتاکه احتمالاً اثرات محافظتی بر کبد دارد و میتواند در شرایطی مانند کبد چربغیرالکلی یا آسیبهای کبدی ناشی از داروها نقش حمایتی ایفا کند. مکانیسم احتمالی این اثر، محافظت از سلولهای کبدی در برابر استرس اکسیداتیو و افزایش عملکرد سیستم ایمنی بدن است تا پاسخ التهابی کنترلشدهتری داشته باشد. همچنین، AHCC ممکن است بر سلامت سایر اندامها نظیر قلب و ریه نیز اثرات غیرمستقیمی از طریق کاهش التهاب داشته باشد، اگرچه مطالعات مستقیم کافی در این زمینه محدود هستند.
استرس زیاد و خستگی مداوم میتواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کند. برخی شواهد نشان میدهند که AHCC با تعدیل سیستم ایمنی و بهبود سطح انرژی ممکن است در کاهش احساس خستگی به ویژه در افرادی که از خستگی مزمن رنج میبرند مؤثر باشد. مکانسیم این اثر احتمالاً شامل کاهش سیتوکینهای التهابی، بهبود کیفیت خواب و افزایش سطح مقاومت بدن در برابر استرسهای فیزیکی و روانی است.
علاوه بر موارد فوق، AHCC ممکن است در زمینه های دیگر نیز سودمند باشد، از جمله:
حمایت از میکروبیوم روده: برخی پژوهشها نشان میدهند که ترکیبات قارچی میتوانند بر تعادل فلور میکروبی روده تأثیر مثبت بگذارند و AHCC نیز احتمالاً از همین مسیر میتواند فواید گوارشی یا ایمنی اضافی ایجاد کند.
سلامت پوست: بعضی پژوهشهای مقدماتی پیشنهاد میکنند که AHCC میتواند در بهبود پاسخهای التهابی پوست موثر باشد. اما هنوز دادههای بالینی کافی برای توصیه قطعی در این زمینه وجود ندارد.
حفظ تعادل قند خون: در مدلهای حیوانی، AHCC در برخی موارد باعث بهبود حساسیت به انسولین و کاهش مقاومت به انسولین شده است. این احتمال وجود دارد که برای پیشگیری از دیابت نوع 2 یا کنترل آن مفید باشد، اما شواهد انسانی کافی هنوز در دسترس نیست.
بنابراین، هگزوز فعال شده شیتاکه، کاربردهای بالقوه زیادی در حوزه سلامت انسان دارد، اما باید تاکید کرد که همچنان نیازمند مطالعات پیشرفته و گسترده انسانی است تا بتوان درباره تأثیرات دقیق و قابل اتکای آن نتیجهگیری قطعی کرد.